Click here to skip to this page's main content.

 Hello!   Open Library is participating in our eBook lending program. Browse the growing lending library of over 250,000 eBooks!

Site Search

Site Search
Last edited by books
February 17, 2011 | History

Sunce sebe gleda 1 edition

Cover of: Sunce sebe gleda by Dejan Stojanović

Read

No readable version available.

Borrow

Try a WorldCat search?

Buy

Add an ISBN to link to booksellers

6 Lists See all

About the Book

Dejan Stojanović, Sunce sebe gleda, Književna reč, Beograd, 1999

By statement: Dejan Stojanović.
Series: Biblioteka Pismo
Source records: Library MARC record
Library MARC record

Language: Serbian
Dimensions: 21 cm.
Pagination: 157 p. ;
LCCN: 00279202
LC: PG1419.29.T587 S86 1999
Subject: Poetry

THE SUN WATCHES ITSELF

The second collection of Dejan Stojanovic's verse, "The Sun is Watching Itself," is covered by a metaphysical and philosophical veil. Eleven segments are connected by these two abstract approaches and by such key images as a circle, suggesting infinity, and silence, reflecting space and eternity. The circle serves as a powerful symbol and a device of the perpetual in this poetry: "the end without endlessness is only a new beginning," claims the poet. Thus, one of the poems bears the title "God and Circle," symbolizing the perennial search for an exit and the eventual finding of one, which only leads into another circle and to continuous evolution. This prompts Stojanovic to pose the question "Is God himself a Circle?"--implying that God is endless and ever present.

Although concise, the poems convey in a powerful and specific manner messages from the triad circle-God-eternity, connected by man's destiny and the poet's concept of human life and origins, and of the universe itself. In other words, microcosmic observations lead to macrocosmic revelations and didactic conclusions. The poems seem to teach us what is obvious in the context of common sense, often surprisingly remote to the modern man.

In terms of style and format, the author has a coextensional approach; he uses relatively simple expressions and words in an interplay of brilliant meanings that bring about highly complex but easily readable structures. If elegance is represented by simplicity, then these are some of the most elegant verses imaginable; unadorned verses that are a source of beauty and wisdom.

Stojanovic's perceptions of light and darkness, of fantasy and reality, of truth and falsehood present us with a circular format of infinity and resurrection.

The format has its logical beginning and end. "The Sun is Watching Itself" begins with poems dedicated to God and the universe, then descends from the metaphysical to the philosophical, focusing on more ordinary such us the symbolic meaning of a stone, a game, a place, silence, hopelessness, and the question "Is it possible to write a poem?" Stojanovic's collection might well serve as an affirmative answer to this question. The poet has taken us on a long journey from God and universe to our everyday world. We all seem to be a part of a circle, says the author, searching for the eternal in the universe, only to realize the finality of life on earth. The poet's message is doubly effective for its extraordinary, soul-searching content and its reflective, powerful language.

-Branko Mikasinovich, Washington, D.C.
WLT World Literature Today, A Literary Quarterly of the University of Oklahoma, Norman, Oklahoma
Volume 74, Number 2, Page 442, Spring 2000

SOLARNI KRUG ISTINE

Već sa prvom zbirkom ("Krugovanje") Dejan Stojanović je kvalitativno značajno postulirao svoj poetički credo i simbolički kompleks tako da uz pomoć njega može uspešno da se prati obimno koncipirana celina, kontinuitet i preokupacije, drama pesničkog stvaranja u borbi za istinu i traženje smisaonosti kroz kreaciju u zbirci "Sunce sebe gleda." Kroz poetičku prizmu narečenih zbirki jasno se sagledava i poetsko "vjeruju" Dejana Stojanovića koje bi bilo najbliže Nastasijevićevoj misli da bi trebalo prožeti se poezijom, a ne samo dodirnuti je. Pesnik sa prvom zbirkom prihvata izazov, koji još bolje značenjski produbljuje u drugoj; odricanje od moderne koja je sama sebi svrha, opredeljujući se da pesničkim simbolima iskaže univerzalnu dramatičnost.

Pesnik, i kada je osećanje slobode u njemu jedna od osnovnih dominanti osećanja sveta, ne može se oteti utisku da je još samo jedna karika u lancu potvrđivanja i nastavljanja volje onih spodoba koje iz dubina nebića izlaze na svetlo dana, zauzimajući sebi svojstvena i primerena mesta u hipokriziji, oportunizmu i egocentričnom konformizmu naših dana. Otuda je u poeziji Dejana Stojanovića put ka suštini i istini poetički i smisleno lociran "s druge strane vida" ("Krugovanje") dok se formalno poigravanje smislom reči—koje na planu metafizičkog usložnjavanja povlači razgranato poigravanje značenjem—prepliće sa nepomućenom verom u pročišćujuću ulogu reči. Profetska uloga poezije u prizivanju i ovekovečavanju kataklizme totalitarnog sveta daruje ontološki pečat postojanja svemu; u rekombinacijama i specifičnim međuodnosima i višnjoj harmoniji između stvari iz fundusa očiglednosti. Osluškivanje pulsacija bića izjednačeno je sa osluškivanjem večnosti koja vaskrsava u poetskoj matrici saznanja o nepreglednosti i, u isto vreme, uniženosti bića u odnosu na apsolut, ciji je pečat jasno utisnut u svakodnevnu pojavnost. Samim tim kategorije vanljudskog počivaju u metaforama i slikama sveta koji se atomizira u supstancijalni praelement smisla; u prapočelo, odakle se ponovo vaspostavlja pod blagotvornim utiskom i oblikom pesme.

Poniranje u nemušte i tajinske zone bica, osetljivost i pažljivost u građenju lirskog subjekta, imaginativni spojevi prepuni duhovne osetljivosti, od velike većine pesama zbirke "Sunce sebe gleda" stvaraju univerzalne simbole poetski rafinovane imaginacije, fantazijskih obasjanja i pazljivo odabranih folklornih rudimenata pamćenja izniklih iz našeg tla. Jezički senzibil uvodi nova značenja u poznate relacije; svetlo i tama—oportuna simbolika sna, pretvaraju se u okolnosti stvaranja, tišina prerasta u dinamično stanje unutrašnje molitve, a istina, kroz potrage za njenim ontološkim parametrima—preispitivanjem nutrine, postaje samosvojno stanje izopštenih i jurodivih umova. Upravo takvo posedovanje istine, kao unutrašnjeg osećanja i kao istupa iz sebe, u poetskom ludensu Dejana Stojanovića povlači irinijske i sarkastične linije pevanja; asketskog izrugivanja svetu materije, hipokrizije i prosečnosti, suprotstavljanja istine jedinke (bića) "istini" mase (kolektivnog zla utemeljenog u ne-bicu). Pozicija čoveka samca jeste pozicija pesnika u odnosu na, do obezličenja multiplikovan, organon vaskolikog sveta.

Stišani tonovi gradacije simbola, stvaranje specifične hijerarhije, traženje sebe u drugima i drugih u sebi, elementarizuju u ovoj zbirci jedinstvo kruga kao alegorični pečat apsoluta i istraživanja beskonačnosti i konačnosti zemaljskih dana. Između reči i glasova, katalizatora duhovnog i uzvišenog, apsoluta i smisla postojanja, sugestivno i simbolički redukovanih stihova, do širokog narativnog zamaha, utkana je čitava ova zbirka. Ova poezija je sva u jeziku i sva od jezika. Put Nojeve barke jezika jeste njeno apsolutno znanje kojim plovi kroz žamor i bure nerazumevanja, neshvatanja i reči iz kojih je iscureo smisao kao pesak iz klepsidre sveta čije dane prepune iskušenja intenzivno proživljavamo.

-Petar V. Arbutina, 1999.

PESNIK PRED OTVORENIM VRATIMA

Dejan Stojanović, u poslednje dve godine načinio je pravi podvig: objavio je šest knjiga. Osim jedne, sve knjige pesama.

Stojanović je pesnik koji traga za savršenim pesničkim oblikom jer istovremeno traga i za apsolutnim smislom čovekovog postojanja.

"Krugovanje" (1993) je naznačilo Stojanovićev pesnički put, a nove knjige—"Sunce sebe gleda", "Znak i njegova deca", "Tvoritelj", Oblik, uz treće, dopunjeno izdanje "Krugovanja", zaokruzile su njegovo dosadašnje pesničko delo. U "Razgovorima," Dejan Stojanović je sabrao intervjue koje je početkom devedesetih godina vodio sa veoma istaknutim srpskim i stranim stvaraocima, u Beogradu, Parizu i Čikagu, a objavljivao ih je tih godina (1990-1992) u magazinu "Pogledi". Nije mala stvar naći se oči u oči sa piscima kakvi su Alek Vukadinović, Momo Kapor, Nikola Milosević, Žak Klod Vilar, Sol Belou, Stiv Tešić, Branko Mikašinović, Čarls Simić i Nadja Tesić, ili sa slikarima Petrom Omčikusom, Ljubom Popovićem, Milošem Šobajićem, Savom Rakočevićem. Umeti sa njima razgovarati na visokom, dakle njihovom nivou, postavljati im odgovarajuća, za svakog od njih dobro promišljena i pronađena pitanja, koja otključavaju brave i njihovih dela i njihovih ličnosti, to je posao koji zahteva veliko i veoma rznovrsno znanje. Nije, onda, čudo što je za ovu knjigu Dejan Stojanović dobio nagradu Matice iseljenika i Udruženja književnika Srbije za intelektualni angažman.

Knjiga pesama "Krugovanje" bila je objavljena prvi put 1993. godine, a zatim je doživela još dva izdanja, 1998 i 2000. Pesnika iz Čikaga srpska javnost je doskora poznavala samo po toj knjizi. Poznavala i cenila, što se može zaključiti iz sažete ocene Aleka Vukadinovića: "Specifičan, iznenađujuće originalan, izvan tokova kolektivno negovanih senzibiliteta i pomodnih trendova. "

I poznati američki pesnik, Čarls Simić, ima laskavo misljenje o prvoj Stojanovićevoj knjizi.: "'Krugovanje' je knjiga u kojoj sam u potpunosti uživao. Obilje lepih kratkih pesničkih formi." Ne iznenađuje ovakva Simićeva ocena, jer on kao stvaralac i prevodilac Nastasijevića i Pope zna šta je lepota kratke pesničke forme. Zato je i važno to priznanje kada ono baš od njega dolazi, a pogotovo što se odnosi na nešto sto je bitna karakteristika Stojanovića kao pesnika: za njega su reči sakralni znaci, pa se on prema njima i odnosi sa krajnjim poštovanjem, odgovornošću, uzdržanošću, koja je na samoj granici straha:

Kada bismo utvrdili
Koliko je važno da se nešto kaže
Mozda nijednu reč ne bismo napisali

("Isto")

Ali strah ne sputava pesnika. Razmišljajuci o svojoj poetici , Stojanović se prisetio majstora nad majstorima, Betovena:

"Samo praznina kad gleda / Uvek isto vidi". Praznina može da vidi samo prazninu. A čovek kada gleda vidi čoveka—mada ni njega nije lako videti, pogotovo sagledati. Pesnik, međutim, gleda kroz čoveka i vidi ono što vide pravi stvaraoci, umetnici i duhovnici—tajnu. Stojanović je, pored ostalih, napisao i dve lepe pesme o tajni. Prva "Tajna" kao da je od ovoga, čovekovog i prirodnog sveta:

Bogata i daleka
Ti nemo čekas

Gde se kriješ
Daj znak
Primi u goste

Morem opasana
Nehajna—sebi dovoljna
Nećeš da otvoriš vrata

A druga tajna, u pesmi "Tajna i istina", kao da je ona koja je u vezi, pored drugih, sa jednom, najvišom istinom, istinom nad istinama, u vezi sa samim izvorom života i postojanja, sa istinom Tvoritelja:

Ima mnogo tajni
Nemoj ih sve rešavati

Ima mnogo istina
Samo ka jednoj teži

Sve istine iz jedne dolaze

U pesmi "Blago izvora", iz tog istog ciklusa "Betoven i smrt", u knjizi "Sunce sebe gleda", Stojanović se ponovo vraća sličnoj slici početka svih početaka, ishodištu svih ishodišta, izvoru svih izvora:

Ne propusti da vidiš
Kako se cveće Suncu
Galeb vodi raduje
Primi ih u sebe
Gledaj kroz mrak
Sanjaj kroz svetlost
Ka jezgru
Iz kog si na put krenuo

Pored apsolutnih, svemirskih "vrata", Stojanović ne zaboravlja ni čovekova vrata, na kojima se, ranije ili kasnije, ugleda smrt. I ta se pesma, "Betoven i smrt" odlično uklapa u ovaj ciklus u kojem se ukrštaju simboli izlazaka i ulazaka:

Smrt je na vratima
Kaže Betoven
Da li da mu verujemo

Možda se i nije šalio
Možda je stvarno video smrt
Oči im se srele

Njemu nije imao ko da kaže
Da zaključa vrata

I da mu je rekao, Betoven ih ne bi zaključao. Nije ih zaključao ni Stojanović. Srećom po sebe i poeziju koju piše drži ih i on širom otvorena.

Sreću mu se oči sa smrću, ali i sa svetlošću.

-Aleksandar Petrov
Amerikanski Srbobran, Književni dodatak, decembar 2000.

Table of contents:

NEBOKRET

Prva Tišina, 7
Vrh i dno, 8
Omeđen beskrajem, 9
Vetrenjača, 10
Sveti plam, 11
Tačka, 12
Vasiona, 13
Cvet svemira, 14
Jesi li ili nisi 15

BOG I KRUG

Dan svemira, 19
Nebo i krug, 20
Istina kruga, 21
Bog i krug, 22

NEBOHOD

Kiša apsoluta, 25
Oblak I, 26
Oblak II, 27
Svetlost i mrak, 28
Obmana, 29
Mladi starac, 30
Večnost i trajanje, 31
Večnost i večnost, 32
Nula, 33
Brzina, 34
Beskraj i kraj, 35

MESTO ZABORAVLJENO

Ognjište, 39
Bajka i kraj, 40
Paradoks, 41
Božji šegrt, 42
Varka, 43
Čvsrta zemlja, 44
Bog je zauzet, 45
Zvezda u travi, 46
Slovo njegovo, 47
Mesto zaboravljeno, 48
Vatra, 49
Povratak, 50

KAMEN I REČ

Gde prestaje pesma, 53
Reč, 54
Prva reč, 55
Kaman i reč, 56
Slaganje reči, 57
Skrivene reči, 58
Reči nekazane, 59
Priče, 60
Hipnoza reči, 61
Nekoliko reči, 62
Ista priča, 63
Misao II, 64
Laž, 65
Istina i laž, 66
Sokrat, 67
Umor, 68
Nova reč, 69

ŠTA POSLE

Nemost, 73
Ili, 74
Pitomi zvuk, 75
Tamo i ovde I, 76
Ništa, 77
Svetiljka, 78
Ovako i onako, 79
Šta posle, 80
Vitez, 81
Vitezovi, 82

IGRE

Ne, 85
Rat, 86
Stvari, 87
Prevara, 88
Cirkus, 89
Visočanstvo, 90
Patuljak, 92
Virus duše, 93
Vrednost i promašaj, 94
Produži dan, 95
Igra I, 96
Igra II, 97
Igra III, 98
Razmišljanje naljućenog, 100

MOŽE LI SE NAPISATI PESMA

Da li postoji Bog, 103
Uvreda I, 104
Božji sin, 105
Hrist, 106
Glava, 107
Život, 108
Blesak tišine, 109
Dobrotvori, 110
Može li se napisati pesma, 111
Predah, 112

BEZIZLAZ

Oduzetost, 115
Nasamo sa sobom, 116
Ako, 117
Tamo i ovde II, 118
Apsurd, 119
Uvreda II, 120
Podvala, 121
Misao o nama, 122
Pitanje suncu, 123
Seansa, 124
Stara klupa, 125
Vrt , 126

ZVUK TIŠINE

Šapni mi svoju tajnu, 129
Mera borbe, 130
Jednostavnost, 131
Empatija, 132
Put, 133
Pakao i raj, 134
Miris polja, 135
Lek, 136
Zrak, 137
Dan, 138

BETOVEN I SMRT

Izlaz, 141
Tajna, 142
Tajna i istina, 143
Blago izvora, 144
Možda, 145
Betoven i smrt, 146
Isto, 147

EPILOG

Pakao, 151

DODATAK

Solarni krug istine, Petar V. Arbutina, 155

Beleška o piscu, 158

By statement: Dejan Stojanović.
Series: Biblioteka Pismo
Source records: Library MARC record
Library MARC record

Language: Serbian
Dimensions: 21 cm.
Pagination: 157 p. ;
LCCN: 00279202
LC: PG1419.29.T587 S86 1999
Subject: Poetry

Excerpts

Hteo sam da napisem najlepsu pesmu /
Ali svet je sam sebe napisao
added anonymously.
There is only 1 edition record, so we'll show it here...  •  Add edition?

Sunce sebe gleda
Dejan Stojanović.

Published 1999 by Književna reč in Beograd .
Written in Serbian.

About the Book

THE SUN WATCHES ITSELF

The second collection of Dejan Stojanovic’s verse, “The Sun is Watching Itself,” is covered by a metaphysical and philosophical veil. Eleven segments are connected by these two abstract approaches and by such key images as a circle, suggesting infinity, and silence, reflecting space and eternity. The circle serves as a powerful symbol and a device of the perpetual in this poetry: “the end without endlessness is only a new beginning,” claims the poet. Thus, one of the poems bears the title “God and Circle,” symbolizing the perennial search for an exit and the eventual finding of one, which only leads into another circle and to continuous evolution. This prompts Stojanovic to pose the question “Is God himself a Circle?”—implying that God is endless and ever present.

Although concise, the poems convey in a powerful and specific manner messages from the triad circle-God-eternity, connected by man’s destiny and the poet’s concept of human life and origins, and of the universe itself. In other words, microcosmic observations lead to macrocosmic revelations and didactic conclusions. The poems seem to teach us what is obvious in the context of common sense, often surprisingly remote to the modern man.

In terms of style and format, the author has a coextensional approach; he uses relatively simple expressions and words in an interplay of brilliant meanings that bring about highly complex but easily readable structures. If elegance is represented by simplicity, then these are some of the most elegant verses imaginable, unadorned verses that are a source of beauty and wisdom. Stojanovic’s perceptions of light and darkness, of fantasy and reality, of truth and falsehood present us with a circular format of infinity and resurrection.

The format has its logical beginning and end. “The Sun is Watching Itself” begins with poems dedicated to God and the universe, then descends from the metaphysical to the philosophical, focusing on more ordinary such us the symbolic meaning of a stone, a game, a place, silence, hopelessness, and the question ”Is it possible to write a poem?" Stojanovic’s collection might well serve as an affirmative answer to this question. The poet has taken us on a long journey from God and universe to our everyday world. We all seem to be a part of a circle, says the author, searching for the eternal in the universe, only to realize the finality of life on earth. The poet’s message is doubly effective for its extraordinary, soul-searching content and its reflective, powerful language.

-Branko Mikasinovic, Washington, D.C.
WLT World Literature Today, A Literary Quarterly of the University of Oklahoma, Norman, Oklahoma
Volume 74, Number 2, Page 442, Spring 2000

SOLARNI KRUG ISTINE

Već sa prvom zbirkom ("Krugovanje") Dejan Stojanović je kvalitativno značajno postulirao svoj poetički credo i simbolički kompleks tako da uz pomoć njega može uspešno da se prati obimno koncipirana celina, kontinuitet i preokupacije, drama pesničkog stvaranja u borbi za istinu i traženje smisaonosti kroz kreaciju u zbirci "Sunce sebe gleda." Kroz poetičku prizmu narečenih zbirki jasno se sagledava i poetsko "vjeruju" Dejana Stojanovića koje bi bilo najbliže Nastasijevićevoj misli da bi trebalo prožeti se poezijom, a ne samo dodirnuti je. Pesnik sa prvom zbirkom prihvata izazov, koji još bolje značenjski produbljuje u drugoj; odricanje od moderne koja je sama sebi svrha, opredeljujući se da pesničkim simbolima iskaže univerzalnu dramatičnost.

Pesnik, i kada je osećanje slobode u njemu jedna od osnovnih dominanti osećanja sveta, ne može se oteti utisku da je još samo jedna karika u lancu potvrđivanja i nastavljanja volje onih spodoba koje iz dubina nebića izlaze na svetlo dana, zauzimajući sebi svojstvena i primerena mesta u hipokriziji, oportunizmu i egocentričnom konformizmu naših dana. Otuda je u poeziji Dejana Stojanovića put ka suštini i istini poetički i smisleno lociran "s druge strane vida" ("Krugovanje") dok se formalno poigravanje smislom reči—koje na planu metafizičkog usložnjavanja povlači razgranato poigravanje značenjem—prepliće sa nepomućenom verom u pročišćujuću ulogu reči. Profetska uloga poezije u prizivanju i ovekovečavanju kataklizme totalitarnog sveta daruje ontološki pečat postojanja svemu; u rekombinacijama i specifičnim međuodnosima i višnjoj harmoniji između stvari iz fundusa očiglednosti. Osluškivanje pulsacija bića izjednačeno je sa osluškivanjem večnosti koja vaskrsava u poetskoj matrici saznanja o nepreglednosti i, u isto vreme, uniženosti bića u odnosu na apsolut, ciji je pečat jasno utisnut u svakodnevnu pojavnost. Samim tim kategorije vanljudskog počivaju u metaforama i slikama sveta koji se atomizira u supstancijalni praelement smisla; u prapočelo, odakle se ponovo vaspostavlja pod blagotvornim utiskom i oblikom pesme.

Poniranje u nemušte i tajinske zone bica, osetljivost i pažljivost u građenju lirskog subjekta, imaginativni spojevi prepuni duhovne osetljivosti, od velike većine pesama zbirke "Sunce sebe gleda" stvaraju univerzalne simbole poetski rafinovane imaginacije, fantazijskih obasjanja i pazljivo odabranih folklornih rudimenata pamćenja izniklih iz našeg tla. Jezički senzibil uvodi nova značenja u poznate relacije; svetlo i tama—oportuna simbolika sna, pretvaraju se u okolnosti stvaranja, tišina prerasta u dinamično stanje unutrašnje molitve, a istina, kroz potrage za njenim ontološkim parametrima—preispitivanjem nutrine, postaje samosvojno stanje izopštenih i jurodivih umova. Upravo takvo posedovanje istine, kao unutrašnjeg osećanja i kao istupa iz sebe, u poetskom ludensu Dejana Stojanovića povlači irinijske i sarkastične linije pevanja; asketskog izrugivanja svetu materije, hipokrizije i prosečnosti, suprotstavljanja istine jedinke (bića) "istini" mase (kolektivnog zla utemeljenog u ne-bicu). Pozicija čoveka samca jeste pozicija pesnika u odnosu na, do obezličenja multiplikovan, organon vaskolikog sveta.

Stišani tonovi gradacije simbola, stvaranje specifične hijerarhije, traženje sebe u drugima i drugih u sebi, elementarizuju u ovoj zbirci jedinstvo kruga kao alegorični pečat apsoluta i istraživanja beskonačnosti i konačnosti zemaljskih dana. Između reči i glasova, katalizatora duhovnog i uzvišenog, apsoluta i smisla postojanja, sugestivno i simbolički redukovanih stihova, do širokog narativnog zamaha, utkana je čitava ova zbirka. Ova poezija je sva u jeziku i sva od jezika. Put Nojeve barke jezika jeste njeno apsolutno znanje kojim plovi kroz žamor i bure nerazumevanja, neshvatanja i reči iz kojih je iscureo smisao kao pesak iz klepsidre sveta čije dane prepune iskušenja intenzivno proživljavamo.

-Petar V. Arbutina, 1999.

PESNIK PRED OTVORENIM VRATIMA

Dejan Stojanović, u poslednje dve godine načinio je pravi podvig: objavio je šest knjiga. Osim jedne, sve knjige pesama.

Stojanović je pesnik koji traga za savršenim pesničkim oblikom jer istovremeno traga i za apsolutnim smislom čovekovog postojanja.

"Krugovanje" (1993) je naznačilo Stojanovićev pesnički put, a nove knjige—"Sunce sebe gleda", "Znak i njegova deca", "Tvoritelj", Oblik, uz treće, dopunjeno izdanje "Krugovanja", zaokruzile su njegovo dosadašnje pesničko delo. U "Razgovorima," Dejan Stojanović je sabrao intervjue koje je početkom devedesetih godina vodio sa veoma istaknutim srpskim i stranim stvaraocima, u Beogradu, Parizu i Čikagu, a objavljivao ih je tih godina (1990-1992) u magazinu "Pogledi". Nije mala stvar naći se oči u oči sa piscima kakvi su Alek Vukadinović, Momo Kapor, Nikola Milosević, Žak Klod Vilar, Sol Belou, Stiv Tešić, Branko Mikašinović, Čarls Simić i Nadja Tesić, ili sa slikarima Petrom Omčikusom, Ljubom Popovićem, Milošem Šobajićem, Savom Rakočevićem. Umeti sa njima razgovarati na visokom, dakle njihovom nivou, postavljati im odgovarajuća, za svakog od njih dobro promišljena i pronađena pitanja, koja otključavaju brave i njihovih dela i njihovih ličnosti, to je posao koji zahteva veliko i veoma rznovrsno znanje. Nije, onda, čudo što je za ovu knjigu Dejan Stojanović dobio nagradu Matice iseljenika i Udruženja književnika Srbije za intelektualni angažman.

Knjiga pesama "Krugovanje" bila je objavljena prvi put 1993. godine, a zatim je doživela još dva izdanja, 1998 i 2000. Pesnika iz Čikaga srpska javnost je doskora poznavala samo po toj knjizi. Poznavala i cenila, što se može zaključiti iz sažete ocene Aleka Vukadinovića: "Specifičan, iznenađujuće originalan, izvan tokova kolektivno negovanih senzibiliteta i pomodnih trendova. "

I poznati američki pesnik, Čarls Simić, ima laskavo misljenje o prvoj Stojanovićevoj knjizi.: "'Krugovanje' je knjiga u kojoj sam u potpunosti uživao. Obilje lepih kratkih pesničkih formi." Ne iznenađuje ovakva Simićeva ocena, jer on kao stvaralac i prevodilac Nastasijevića i Pope zna šta je lepota kratke pesničke forme. Zato je i važno to priznanje kada ono baš od njega dolazi, a pogotovo što se odnosi na nešto sto je bitna karakteristika Stojanovića kao pesnika: za njega su reči sakralni znaci, pa se on prema njima i odnosi sa krajnjim poštovanjem, odgovornošću, uzdržanošću, koja je na samoj granici straha:

  Kada bismo utvrdili
  Koliko je važno da se nešto kaže
  Mozda nijednu reč ne bismo napisali
                         ("Isto")

Ali strah ne sputava pesnika. Razmišljajuci o svojoj poetici , Stojanović se prisetio majstora nad majstorima, Betovena:

"Samo praznina kad gleda / Uvek isto vidi". Praznina može da vidi samo prazninu. A čovek kada gleda vidi čoveka—mada ni njega nije lako videti, pogotovo sagledati. Pesnik, međutim, gleda kroz čoveka i vidi ono što vide pravi stvaraoci, umetnici i duhovnici—tajnu. Stojanović je, pored ostalih, napisao i dve lepe pesme o tajni. Prva "Tajna" kao da je od ovoga, čovekovog i prirodnog sveta:

  Bogata i daleka
  Ti nemo čekas
  Gde se kriješ
  Daj znak
  Primi u goste
  Morem opasana
  Nehajna—sebi dovoljna
  Nećeš da otvoriš vrata

A druga tajna, u pesmi "Tajna i istina", kao da je ona koja je u vezi, pored drugih, sa jednom, najvišom istinom, istinom nad istinama, u vezi sa samim izvorom života i postojanja, sa istinom Tvoritelja:

  Ima mnogo tajni
  Nemoj ih sve rešavati
  Ima mnogo istina
  Samo ka jednoj teži
  Sve istine iz jedne dolaze

U pesmi "Blago izvora", iz tog istog ciklusa "Betoven i smrt", u knjizi "Sunce sebe gleda", Stojanović se ponovo vraća sličnoj slici početka svih početaka, ishodištu svih ishodišta, izvoru svih izvora:

  Ne propusti da vidiš
  Kako se cveće Suncu
  Galeb vodi raduje
  Primi ih u sebe
  Gledaj kroz mrak
  Sanjaj kroz svetlost
  Ka jezgru
  Iz kog si na put krenuo

Pored apsolutnih, svemirskih "vrata", Stojanović ne zaboravlja ni čovekova vrata, na kojima se, ranije ili kasnije, ugleda smrt. I ta se pesma, "Betoven i smrt" odlično uklapa u ovaj ciklus u kojem se ukrštaju simboli izlazaka i ulazaka:

  Smrt je na vratima
  Kaže Betoven
  Da li da mu verujemo
  Možda se i nije šalio
  Možda je stvarno video smrt
  Oči im se srele
  Njemu nije imao ko da kaže
  Da zaključa vrata

I da mu je rekao, Betoven ih ne bi zaključao. Nije ih zaključao ni Stojanović. Srećom po sebe i poeziju koju piše drži ih i on širom otvorena.

Sreću mu se oči sa smrću, ali i sa svetlošću.

-Aleksandar Petrov
Amerikanski Srbobran, Književni dodatak, decembar 2000.

First Sentence

Hteo sam da napisem najlepsu pesmu / Ali svet je sam sebe napisao

Table of Contents

NEBOKRET Prva Tišina, Vrh i dno, Omeđen beskrajem, Vetrenjača, Sveti plam, Tačka, Vasiona, Cvet svemira, Jesi li ili nisi 7
BOG I KRUG Dan svemira, Nebo i krug, Istina kruga, Bog i krug 19
NEBOHOD Kiša apsoluta, Oblak I, Oblak II, Svetlost i mrak, Obmana, Mladi starac, Večnost i trajanje, Večnost i večnost, Nula, Brzina, Beskraj i kraj 25
MESTO ZABORAVLJENO Ognjište, Bajka i kraj, Paradoks, Božji šegrt, Varka, Čvsrta zemlja, Bog je zauzet, Zvezda u travi, Slovo njegovo, Mesto zaboravljeno, Vatra, Povratak 39
KAMEN I REČ Gde prestaje pesma, Reč, Prva reč, Kaman i reč, Slaganje reči, Skrivene reči, Reči nekazane, Priče, Hipnoza reči, Nekoliko reči, Ista priča, Misao II, Laž, Istina i laž, Sokrat, Umor, Nova reč 53
ŠTA POSLE Nemost, Ili, Pitomi zvuk, Tamo i ovde I, Ništa, Svetiljka, Ovako i onako, Šta posle, Vitez, Vitezovi 73
IGRE Ne, Rat, Stvari, Prevara, Cirkus, Visočanstvo, Patuljak, Virus duše, Vrednost i promašaj, Produži dan, Igra I, Igra II, Igra III, Razmišljanje naljućenog 85
MOŽE LI SE NAPISATI PESMA Da li postoji Bog, Uvreda I, Božji sin, Hrist, Glava, Život, Blesak tišine, Dobrotvori, Može li se napisati pesma, Predah 103
BEZIZLAZ Oduzetost, Nasamo sa sobom, Ako, Tamo i ovde II, Apsurd, Uvreda II, Podvala, Misao o nama, Pitanje suncu, Seansa, Stara klupa, Vrt 115
ZVUK TIŠINE Šapni mi svoju tajnu, Mera borbe, Jednostavnost, Empatija, Put, Pakao i raj, Miris polja, Lek, Zrak, Dan 129
BETOVEN I SMRT Izlaz, Tajna, Tajna i istina, Blago izvora, Možda, Betoven i smrt, Isto 141
EPILOG Pakao 151
DODATAK Solarni krug istine, Petar V. Arbutina 155
Beleška o piscu 158

Edition Notes

In Serbian (Cyrillic).

Series
Biblioteka Pismo

Classifications

Library of Congress
PG1419.29.T587 S86 1999

The Physical Object

Format
Hardcover
Pagination
157 p. ;
Number of pages
157
Dimensions
21 x x centimeters

ID Numbers

Open Library
OL6811957M
LC Control Number
00279202

History Created December 9, 2009 · 23 revisions
Download catalog record: RDF / JSON

February 17, 2011 Edited by books Edited without comment.
May 18, 2010 Edited by 205.188.117.68 Edited without comment.
May 18, 2010 Edited by 205.188.117.68 Edited without comment.
May 18, 2010 Edited by 64.12.117.68 Edited without comment.
December 9, 2009 Created by WorkBot add works page